Trong y học cổ truyền cá chép được gọi với cái tên thuốc là lý ngư. Còn trong dân gian Trung Quốc cá chép được gọi là Ích mẫu hà tiêu có nghĩa là thuốc tiên chữa các bệnh phụ khoa. Mặt khác, theo Cương mục Y học Trung Quốc thời lý có ghi: “Cá chép là dương tính trong âm tính, có tác dụng tiểu tiện, cho nên có thể chữa được bệnh khi kết lạnh, nướng lên thì hoả hoá, có phát phong hàn, bình phổi thông sữa, làm sạch đường tiêu hoá, bài tiết và trừ khử được tả độc sưng tấy”.

Những điều cần biết về cá chép

Theo sách cổ của người xưa lưu lại rằng: cá chép là một vị thuốc quý có tác dụng bổ tỳ vị, lợi tiểu, chữa ho, thông sữa,… được cho là một trong những thực phẩm giàu dinh dưỡng dành cho thai phụ. Với tác dụng nổi bật là lợi tiểu, tiêu phù vì vậy cá chép còn được sử dụng như 1 loại thuốc quý trong việc điều trị các bệnh như gan, thận,…

Theo Đông y, thịt cá chép không chỉ thơm ngon, bổ dưỡng mà lại còn rất tốt cho sức khỏe có thể kể đến các tác dụng như: lợi thủy, tiêu thùng, có thể hỗ trợ điều trị các chứng bệnh gây ra bệnh phù nề như: suy dinh dưỡng, bệnh tim, thận, tiểu đường,…

Nói đến giá trị dinh dưỡng cá chép là loại cá có chứa nhiều protid, lipid, khoáng chất và vitamin, vây cá chứa nhiều collagen. Cá chép được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như: cháo cá chép, cá chép om dưa, lẩu cá chép hay cá chép sốt cà chua,… Không chỉ là những món ăn ngon đơn thuần mà cá chép còn là những vị thuốc quý trong y học cổ truyền.

Tất cả các bộ phận của cá đều có tác dụng chữa bệnh từ: thịt cá, vây cá, mật cá, đầu cá,… Trong Đông y thịt cá chép có vị ngọt, tính bình,… vì vậy có tác dụng lợi thủy tiêu thũng, hạ khí thông nhũ có nghĩa là thông sữa trong trường hợp bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ bị tắc tia sữa. Ngoài ra còn có tác dụng đối với các trường hợp phù thũng bụng phù trướng, hai chân phù nề, vàng da, ứ tắc sữa… Tương tự như thịt cá, vảy cá có tính bình, tác dụng cầm máu. Mật cá có vị đắng tính lạnh, không độc, có tác dụng thông ứ, minh mục,… Chính vì vậy, cá chép được biết đến là một trong những vị thuốc quý trong y học.

Một số món ăn bài thuốc từ cá chép

Chữa phù nề

Cá chép nấu cơm rượu (rượu cái)

Nguyên liệu

  • Cá chép 1 con
  • Rượu cái 1.500g

Chế biến: Đổ rượu cái trên cá đặt sẵn trong nồi đun nhỏ lửa cho sôi, chín cá và cạn hết nước rượu. Không cho thêm dấm, muối đậu, ăn nóng. Cá chép nấu cơm diệu là một bài thuốc quý từ cá chép dùng cho các trường hợp phù nề toàn thân.

Canh cá chép

Nguyên liệu

  • Cá chép (lấy phần nạc) 120g
  • Vừng
  • Hành một nắm

Cách làm: Rang vừng giòn tán mịn, cá chép, hành đem nấu canh cho tiếp vừng bột tiêu gia vị, cho ăn khi đói. Là một trong những bài thuốc quý từ cá chép, canh cá chép được dùng cho người cao tuổi bị phù do suy dinh dưỡng.

Cá chép hầm đậu đỏ

 Nguyên liệu

  • Cá chép 1kg
  • Xích tiểu đậu 50g
  • Trần bì 6g
  • Ớt đỏ 6g
  • Thảo quả 6g

Chế biến

Cho tất cả gia vị vào trong bụng cá, đặt trong nồi áp suất cho thêm gừng, hành, muối, tiêu và đổ nước nấu hầm trong khoảng 1 giờ, cho thêm hành thái lát, rau tươi tùy ý, đun sôi, thêm nước dùng, gia vị, cho ăn khi còn nóng. Bài thuốc quý từ cá chéo này được dùng cho các trường hợp phù nề vàng da, tiểu dắt, buốt, bệnh tiểu đường.

Canh cá chép xuyên tiêu

Nguyên liệu

  • Cá chép 1.000g
  • Xuyên tiêu 15g
  • Rau mùi
  • Lá lốt
  • Gừng
  • Hành
  • Dấm bỗng và gia vị thích hợp.

Cách làm: Nấu ăn như nấu canh cá bình thường. Dùng cho các trường hợp phù nề, đặc biệt là các thể phù do thiểu dưỡng, do viêm cầu thận mạn, hội chứng thận hư. Đây cũng chính là bài thuốc quý từ cá chép được mọi người sử dụng nhiều nhất với công dụng mà nó đem lại.

Chữa hen suyễn, ho gà, ù tai

Canh cá chép bối mẫu

Cá chép 250g, xuyên bối mẫu tán mịn 6g, đem nấu canh, cho ăn liên tục 1 – 3 tuần. Dùng cho bệnh nhân ho gà, hen suyễn.

Cháo não cá chép

Chuẩn bị khoảng 30 – 60g não cá chép (mổ đầu cá lấy não), gạo tẻ 60g cùng đem nấu cháo, thêm gia vị cho ăn khi đói. Dùng cho người cao tuổi ù tai điếc tai.

Kiêng kỵ: Không dùng cho người có biểu hiện hôn mê gan, tăng urê huyết.

Ẩm thực vùng cao hi vọng rằng những chia sẻ thông tin trên đây đã giúp bạn đọc phần nào nắm bắt những thông tin hữu ích và một số món ăn bài thuốc từ cá chép. Xin cảm ơn!

Cá chép – Vị thuốc quý trong Đông y
5 (100%) 1 vote[s]
Tags: